John J. Pilch (Thế Giới Văn Hóa Thời Đức Giêsu - Pt Tv. Nhật lược dịch)

LỄ KÍNH MÌNH MÁU THÁNH CHÚA

Gioan 6:51-58

Kitô hữu sống trong thế kỷ hai mươi là thừa kế của một truyền thống thật phức tạp và được tinh luyện. Sự hiểu biết hiện thời về Thánh Thể thường làm chúng ta lu mờ không thấy được những thử thách mà tổ tiên trong đức tin của chúng ta ở thế kỷ thứ nhất phải đối diện cũng như các phương sách mà họ sử dụng để đáp ứng với các thách đố này.

BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC GIÊSU

Đoạn phúc âm hôm nay tường thuật rằng những lời nhận xét của Đức Giêsu đã khiến người cùng thời tranh luận dữ dội với nhau: “Làm thế nào ông ấy có thể cho chúng ta thịt của ông để ăn được?” (c. 52). Không ai giải thích câu này theo nghĩa đen. Sự tranh luận dữ dội bùng nổ bởi vì một lần nữa Đức Giêsu lại dùng đến “ngôn ngữ trái ngược” (xem bài chia sẻ về Ba Ngôi Thiên Chúa). Người dùng những chữ quen thuộc như “manna,” “bánh từ trời xuống,” và “Ta là…” và tạo thành các ý nghĩa mới và chói tai. Người thực sự muốn nói gì?

Một manh mối được tìm thấy trong câu ở ngay sau bài đọc hôm nay: “Đức Giêsu nói những điều ấy trong khi Người dạy bảo trong hội đường ở Caphácnaum” (c.59). Có lẽ tốt nhất để giải thích đoạn hôm nay như một phần của “bài midrash” mà Đức Giêsu giảng dạy trong hội đường. (Chữ Hebrew midrash có nghĩa giải thích hay dẫn giải).

Theo định nghĩa các bài giảng luôn luôn để giải thích các câu Kinh Thánh và áp dụng chúng vào đời sống. Một bài giảng không bao giờ và không nên là một bài giảng đạo hay một bài diễn thuyết hay bài nói chuyện. Bản văn Kinh Thánh nào Đức Giêsu giải thích? Đây không phải là câu hỏi dễ trả lời.

Chúng ta biết trong thế kỷ thứ nhất, người Giuđê đọc sách Tôra (năm cuốn đầu của bộ Kinh Thánh) trong hội đường. Nó được chia thành 150 phần được đọc tuần tự trong một giai đoạn ba năm. Một bài đọc thứ hai, được gọi là Haphtarah, được trích từ sách các Ngôn Sứ. Một số học giả cho rằng bài đọc thứ ba được trích từ 150 thánh vịnh.

Chưa có ai khám phá ra “cuốn sách bài đọc” này, nhưng Aileen Guilding thử tái tạo lại sách ấy. Hầu như tất cả các học giả không đồng ý với cách tái tạo của bà, nhưng hầu hết nếu không muốn nói là tất cả đồng ý với ý tưởng cơ bản của bà. Nếu sách bài đọc có thể tái tạo, chúng ta có thể có một số ý tưởng về bản văn mà Đức Giêsu nhận xét trong hội đường vào dịp lễ Vượt Qua đó.

TARGUMIM

Việc tìm kiếm này sẽ thuần túy tưởng tượng nếu không có một tài liệu xưa của Do Thái được gọi là Targumim (số ít: Targum), là những diễn giải Kinh Thánh Hebrew bằng tiếng Aramaic.

Trong thời gian lưu đầy ở Babylon, người Ít-ra-en dần dà quên tiếng Hebrew và chấp nhận ngôn ngữ người Babylon nói: tiếng Aramaic hay Chaldean. Họ không còn hiểu được Kinh Thánh Hebrew khi được đọc cho họ.

Do đó, trong hội đường, một người đọc bản văn tiếng Hebrew trong khi người khác sẽ thông dịch, ngay tại chỗ, sang tiếng Aramaic. Dần dà sự thông dịch trở nên sự diễn giải, và trong một số trường hợp sự diễn giải thì dài hơn bản văn. Vào thế kỷ thứ sáu và bảy TL, hai sưu tầm Targumim như thế còn tồn tại: ở Babylon và ở Palestine. Tổng quát cuốn đầu thì trực nghĩa hơn, cuốn sau thì diễn giải hơn. Trong bất cứ trường nào, các học giả rất thận trọng dựa vào các tài liệu này. Tuy chúng được góp nhặt trong thế kỷ thứ sáu và bảy, chúng chứa đựng các quan niệm có từ thời Đức Giêsu.

Sau cuộc nghiên cứu sâu rộng, Bruce Malina kết luận rằng bài giảng trong bản văn của Gioan dường như để phản ánh một bài Targum Palestine về Giôsuê 5:5 – 6:1 (bài Haphtarah hay bài đọc hai trong hội đường) mà dường như nó có nối kết với bài thứ nhất, sách Dân Số 21:6-9. Cả hai đối phó với cuộc Xuất Hành và truyền thống manna.

Gioan (hay Đức Giêsu) dường như sử dụng truyền thống manna này để giải thích làm thế nào cá nhân Đức Giêsu trổi vượt hơn những thiếu sót của manna. Nói cách khác, thay vì theo truyền thống Do Thái để giải thích Kinh Thánh bằng Kinh Thánh, Gioan (hay Đức Giêsu) giải thích Kinh Thánh (truyền thống manna) theo ánh sáng của Đức Giêsu. Điều này có thể và đã gây ra sự tranh luận dữ dội. Không phải mọi người đều đồng ý rằng Đức Giêsu là sự ứng nghiệm và thay thế cho bộ Tôra, lời sống động của Thiên Chúa. Chắc chắn là “thế gian” đã không chấp nhận.

Trong khi nhiều tín hữu ngày nay cả quyết rằng Kinh Thánh thì không thể quá khó khăn để hiểu và giải thích, sự lạc đề nhỏ bé này ở trong truyền thống Kinh Thánh cho thấy còn rất nhiều điều để học hỏi. Thánh Thể và sự tương quan của nó với manna có ý nghĩa gì đối với bạn?