John J. Pilch (Thế Giới Văn Hóa Thời Đức Giêsu - Pt Tv. Nhật lược dịch)

CHÚA NHẬT XIX THƯỜNG NIÊN

Mátthêu 14:22-33

NGƯ NGHIỆP

Vào năm 1986, mực nước ở biển hồ Galilê xuống cực thấp. Các nhà khảo cổ ngành hàng hài tìm thấy một chiếc chuyền lâu đời trong đống bùn dọc theo bờ tây bắc, gần phía bắc làng Mác-đa-la xưa (bây giờ là Migdal).

Dựa trên cách kiến trúc, các đồ gốm tìm thấy gần đó, và kết quả thử nghiệm cácbon 14, các chuyên gia kết luận rằng chiếc thuyền này được làm từ khoảng năm 40 TTL và 70 TL. Nó rất giống loại thuyền được nhắc đến trong phúc âm hôm nay, chiếc thuyền được sử dụng bởi tổ hợp đánh cá Giôna Giêbêđê (xem Luca 5:10), bao gồm các con trai là Phêrô, Anrê, Giacôbê, và Gioan, và những thợ làm thuê.

Chính quyền kiểm soát kỹ nghệ đánh cá bằng cách bán giấy phép đánh cá cho các người thu thuế hay người môi giới. Những người này giao kèo với các ngư dân và thường phải tư bản hóa họ. Vì Mátthêu, người thu thuế, có văn phòng ở Caphácnaum (Mt 9:1, 9), một trung tâm ngư nghiệp quan trọng, dường như ông là người trung gian mua giấy phép đánh cá của chính phủ để bán lại cho người dân.

Chiếc thuyền được tìm thấy trong đống bùn thì dài 26 bộ rưỡi, rộng 7 bộ rưỡi, và sâu 4 bộ rưỡi. Nguyên thủy nó có một cánh buồm. Có chỗ cho bốn tay chèo và một người lái. Chiếc thuyền với kích thước này có thể chứa được một toán thợ năm người cộng với mười khách hàng (c. 22), hoặc toán thợ cộng với hàng hóa, tỉ như, cá bắt được nặng hơn một tấn (Luca 5:4-11; Gioan 21:1-14).

Với sự hiểu biết này, độc giả ngày nay có thể dễ dàng thấy rằng ngư dân Địa Trung Hải ở thế kỷ thứ nhất thì xa với giới trung lưu. Họ sống tùy vào lòng thương xót của các tay trung gian (giới thu thuế), là những người tư bản hóa nghề đánh cá của họ và là những người họ luôn luôn mắc nợ. Họ không có quyền kiểm soát mọi hoạt động của mình.

CÁC THẦN VÀ BÃO TỐ

Các ngư dân cũng nhận biết rằng họ không kiểm soát được thiên nhiên. Tuy rất quen thuộc với biển hồ Galilê, không ai trong bọn họ có thể tiên đoán các cơn bão xuất hiện bất ngờ, hầu như ngay lập tức. Họ tùy vào sự thương xót của biển cả để cung cấp một đời sống, và trong trường hợp một cơn bão như thế này, để tha mạng sống.

Trong dòng đầu của Mátthêu (8:23-27), Đức Giêsu ngủ trong thuyền với các môn đệ khi một cơn bão lớn ập đến. Họ phải đánh thức Người dậy để giúp họ! Trong dịp đó Đức Giêsu “khiển trách” gió và biển, và tiếp theo là sự yên lặng như tờ.

Trong câu chuyện hôm nay, Đức Giêsu vắng mặt khi một cơn gió mạnh khiến sóng dâng cao làm con thuyền nghiêng ngả và mọi người lo sợ. Khi các môn đệ nhìn thấy Đức Giêsu, họ nghĩ Người là “ma”. Khi ông Phêrô bước ra khỏi thuyền để gặp Đức Giêsu, ông “nhìn thấy” cơn gió mạnh.

Cả hai câu chuyện phản ảnh niềm tin vào các thần của người Địa Trung Hải ở thế kỷ thứ nhất, kể cả các thần gió, phá hủy đời sống con người. Phương thuốc duy nhất cho con người là tìm được một thần mạnh hơn để chống với thần quấy phá này. Dĩ nhiên, đó là Thiên Chúa và trung gian của Thiên Chúa là Đức Giêsu, trong suốt phúc âm Người cho thấy quyền lực chế ngự các thần dữ và tác hại.

Cả hai câu chuyện còn nhấn mạnh rằng các môn đệ bị dao động sự trung thành đối với Thiên Chúa. “Tại sao anh em sợ hãi, anh em kém đức tin sao?” (8:26). “Anh [Phêrô] kém đức tin, tại sao anh hồ nghi?” (14:31). Chữ “đức tin” trong Kinh Thánh được diễn tả tốt nhất là “trung thành”. Các ông chủ sẽ không bao giờ quên các khách hàng trung thành với họ.

CẦU NGUYỆN

Ở đây và ở trong vườn Cây Dầu (26:36tt) là những chỗ duy nhất mà Mátthêu tường thuật rằng Đức Giêsu cầu nguyện. Cầu nguyện có nghĩa gì? Cầu nguyện, từ phối cảnh văn hóa Địa Trung Hải, là một thông điệp được gởi cho ai đó mà họ thực sự có trách nhiệm về sự hiện hữu của một người. Mục đích của cầu nguyện thường là có được kết quả.

Trong khi trong Mátthêu 14:13 đám đông theo Đức Giêsu khi Người tìm cách lánh đi để cầu nguyện một mình, ở đây trong câu 23 Người tìm cách lên núi và dành cả đêm để cầu nguyện một mình.

Đức Giêsu đến khi các môn đệ bị tơi bời bởi cơn bão và Người đã làm yên cơn bão này, chúng ta thấy các kết quả của sự cầu nguyện của Đức Giêsu. Thiên Chúa đáp trả sự trung thành (đức tin) của Đức Giêsu bằng cách làm yên biển động, cũng như Thiên Chúa tiếp tục giúp ông Phêrô đi trên nước nếu ông vẫn trung thành (có đức tin).

Bài phúc âm hôm nay đặt câu hỏi cho những người Hoa Kỳ thích khoa học và thông thạo kỹ thuật là con người phải đặt đức tin hay sự trung thành của họ vào đâu: chính mình hay nơi Thiên Chúa?