John J. Pilch (Thế Giới Văn Hóa Thời Đức Giêsu - Pt Tv. Nhật lược dịch)

CHÚA NHẬT XIII THƯỜNG NIÊN

Mátthêu 10:37-42

CÁC RÀNG BUỘC GIA ĐÌNH

Gia đình (họ hàng) là tổ chức xã hội trọng tâm trong thế giới Địa Trung Hải ngày xưa, giống như nền kinh tế trong thế giới chúng ta. Sự đòi hỏi của Đức Giêsu là các môn đệ của Người phải yêu mến Người hơn họ yêu mến cha mẹ, con trai, hay con gái của họ, làm chấn động người nghe trong thế kỷ thứ nhất (c. 37). Sau đây là một số kiến thức để giúp người Hoa Kỳ ngày nay đánh giá sự chấn động này.

Gia đình Trung Đông hồi xưa thì rất lớn và thực sự nới rộng. Nó bao gồm một người cha và tất cả các con cái của ông, kể cả các con trai đã kết hôn và con cái, tất cả đều sống ở một chỗ. Người vợ/chồng lý tưởng là anh chị em họ đầu tiên (con gái của người anh hay người em cùng cha), mà nó ràng buộc mối dây gia đình này càng bền chặt hơn nữa. Hậu quả về tâm lý là “gia đình chúng ta” đối với “mọi người khác.”

Kết hôn với một người không phải là phần tử của gia đình, đó là điều không bao giờ nghĩ đến. Cắt đứt các mối dây gia đình như “người con đi hoang” (Luca 15:11-32) là điều không chỉ ngu xuẩn mà còn giống như tự tử. Ở bên ngoài gia đình, không ai có thể tin được, không ai sẽ giúp đỡ, vì thế người con hoang đàng đã nhận biết mau chóng khi anh ta hết tiền của.

Những hậu quả của việc từ bỏ gia đình thì thật thảm khốc. Người ta không chỉ từ bỏ vinh dự và địa vị nhưng còn mất tất cả về kinh tế, tôn giáo, giáo dục, và những mối quan hệ xã hội của gia đình. Có lẽ thảm khốc nhất trong các hậu quả là mất sự liên quan với đất tổ. Đây là những mất mát trầm trọng và đe dọa mạng sống. Đó là những gì Đức Giêsu nghĩ trong đầu khi Người nói về việc “vác thập giá của mình” và “mất mạng sống của mình vì tôi”.

SỰ HIẾU KHÁCH SO VỚI GIA ĐÌNH

Đức Giêsu có cung cấp điều gì cho sự trao đổi này không? Có. Người thành lập tập thể của những ai theo Người là một gia đình “thay thế”, một sự tụ tập của những người không có quan hệ máu nhưng bởi các mối dây cam kết với chính Người. Đây là điều hiển nhiên Mátthêu trình bày trong suốt Phúc Âm của người.

Một cách rõ rệt, Đức Giêsu nhắc nhở các thính giả người Địa Trung Hải về một tổ chức xã hội căn bản khác trong văn hóa của họ với ý định đền bù cho sự tách biệt khỏi gia đình, có thể nói là sự hiếu khách. Theo định nghĩa, sự hiếu khách trong vùng Trung Đông được nới rộng hầu như duy nhất bởi những người đàn ông hầu như duy nhất cho những người hoàn toàn xa lạ. (Việc chăm sóc nới rộng cho bà con được gọi là “lòng hảo tâm kiên định.”)

Sự hiếu khách cung cấp lối đi an toàn cho các gia đình (như gia đình ông Abraham, St 12) hoặc các nhóm nhỏ (như khách thăm ông Lót, St 19) qua các vùng mà họ không có bà con. Đức Giêsu cổ vũ các cộng đồng mới của các môn đệ hãy hiếu khách đối với nhau để bù đắp cho những mất mát lợi thế gia đình. Trong khi trong văn hóa Trung Đông, phần thưởng cho sự hiếu khách thì phần lớn là vinh dự đổ dồn về cho người mở lòng, Đức Giêsu kết nối việc thực hành hiếu khách giữa các tín hữu với phần thưởng mà chính Thiên Chúa trao ban.

Trong những câu kết thúc bài đọc hôm nay, điểm tập trung trở về những người đi truyền giáo (cũng như ở phần mở đầu Mátthêu 10). Có việc nhắc đến một ngôn sứ, và một người thánh thiện, và những người khác được sai đi truyền giáo bởi Đức Giêsu. Bất cứ ai đón nhận họ thì cũng đón nhận Đức Giêsu và các vinh dự mà Chúa Cha là người đã sai Đức Giêsu.

NHỮNG AN ỦI CỦA KITÔ HỮU

Những cổ vũ này thì quan trọng bởi vì tối thiểu chúng cung cấp hai điều an ủi. Một an ủi là những hậu quả của việc từ bỏ gia đình gốc và trung thành với gia đình thay thế bây giờ được họp thành bởi các tín hữu không có quan hệ máu. Sự an ủi khác là cho những khó khăn các môn đệ Đức Giêsu gặp phải bởi những người Do Thái ganh đua trong công việc truyền giáo của họ.

Người Hoa Kỳ có thể thấy những ý tưởng này hơi xa lạ. Thanh niên nam nữ Hoa Kỳ ngay từ nhỏ đã có những giao tiếp hướng đến việc từ bỏ gia đình gốc và thành lập gia đình riêng, đôi khi ở những thành phố hay tiểu bang khác. Những khó khăn một người Trung Đông cảm nghiệm khi từ bỏ gia đình gốc thì ít có âm hưởng với các tín hữu ngày nay.

Hơn nữa, sự hiếu khách giữa người Hoa Kỳ thì được dành cho gia đình và những người đặc biệt khác. Một sự nghiên cứu mới đây về các giáo xứ ở Hoa Kỳ cho thấy nói chung họ không thực sự niềm nở đối với những người mới đến và những khách đến thăm.

Phúc âm hôm nay thách đố các tín hữu Tây Phương suy nghĩ về hai ý tưởng chính. Đâu là “giá thực sự phải trả” khi duy trì đức tin nơi Đức Giêsu? Và làm thế nào tín hữu Tây Phương quan hệ với những tín hữu khác, nhất là những người bất ngờ xuất hiện giữa họ, hoặc những ai có nhu cầu đặc biệt?