THIÊN CHÚA LÀ TÌNH YÊU

Pt Giuse Trần Văn Nhật

Trên thế giới ngày nay, theo thông tin trên mạng, có khoảng 4,200 tôn giáo khác nhau, nếu tôn giáo có thể hiểu là một hệ thống tin tưởng không nhất thiết phải có sự hiện diện của Thượng Đế.1

Con số tôn giáo đông đảo này cho thấy loài người, tự bản chất, hướng về thế giới siêu hình. Và khi con người sáng chế ra một loại tôn giáo nào đó thì họ có thể gán ghép tính cách thần thánh cho đủ mọi loại, kể cả loài thú vật như các giáo phái ở Ấn Độ. Nói tóm, óc tưởng tượng của con người thì vô hạn và dĩ nhiên không đúng sự thật.

Tương tự như các người mù sờ con voi, loài người chúng ta chỉ biết được một phần nhỏ của thế giới siêu hình, trong đó Thượng Đế là một tổng thể vô cùng vĩ đại. Nói cách khác, loài người không thể biết được Thượng Đế như thế nào nếu Người không tự tỏ mình ra – chúng ta gọi đó là sự mặc khải của Thượng Đế. Trong Kitô Giáo, sự Mặc Khải này được ghi lại trong các Sách Thánh Do Thái Giáo thời Cựu Ước, và sau cùng trong các Phúc Âm, Thánh Thư thời Tân Ước.

Thời Cựu Ước, Thiên Chúa mặc khải qua miệng các ngôn sứ, nhưng vào thời Tân Ước, chính Thiên Chúa nói với loài người qua Chúa Giêsu. Những gì chúng ta được biết về Thiên Chúa là nhờ Chúa Giêsu, qua đó chúng ta biết rằng chỉ có một Thiên Chúa nhưng lại có Ba Ngôi.

Đây là điều vô cùng khó hiểu. Làm thế nào Thiên Chúa vừa là một lại vừa là ba cùng một lúc? Giáo Hội gọi đây là mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi vì chúng ta không thể thấu hiểu bằng lý lẽ con người, nhưng chúng ta phải tin vì được chính Chúa Giêsu tiết lộ.

Nhân lễ kính Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng ta thử nhìn đến một điểm đặc biệt về Thiên Chúa được T. Gioan viết lại, và đặc tính đó được dùng để giải thích một vài mầu nhiệm quan trọng trong Kitô Giáo. T. Gioan viết, “Thiên Chúa là tình yêu” (1 Ga. 4:16).

Tình yêu ở đây là tình yêu tinh tuyền, vô tận và bất diệt. Tình yêu ấy là đặc tính của Thiên Chúa nên tuy ba nhưng là một bởi vì Chúa Cha là tình yêu, Chúa Con là tình yêu và Chúa Thánh Thần cũng là tình yêu.

Tình yêu thì phải có đối tượng, nếu không, người ta gọi đó là sự ích kỷ, hay yêu mình. Thiên Chúa không ích kỷ, vì tuy một nhưng là ba: Chúa Cha và Chúa Con yêu thương nhau, tình yêu ấy phát sinh ra Chúa Thánh Thần. Khi tình yêu hướng đến đối tượng, tình yêu phát sinh sự sống. Ba Ngôi trở nên nguồn sự sống vô tận, không ngừng trao ban và hiệp thông với nhau.

Sự sống và sự hiệp thông của Thiên Chúa được nhận thấy trong vũ trụ vạn vật. Qua các viễn vọng kính khổng lồ để quan sát vũ trụ cực đại với các hành tinh, các dải ngân hà mênh mông; hoặc dùng kính hiển vi để quan sát vũ trụ cực tiểu là các tế bào, các nguyên tử, các siêu vi sinh vật, chúng ta thấy tất cả muôn vật chỉ có thể hiện hữu trong sự tương quan và hiệp thông với nhau. Nói tóm, trong vạn vật đã có dấu tích của Ba Ngôi Thiên Chúa. Tất cả xuất phát từ tình yêu, hướng đến tình yêu và được khích động bởi tình yêu.

Một khi nhận thức rằng Thiên Chúa LÀ tình yêu, chúng ta sẽ thấy được sự hợp lý của các chân lý khác trong đức tin Kitô Giáo.

Đầu tiên là mầu nhiệm Tạo Dựng. Tại sao Thiên Chúa lại dựng nên vũ trụ? Câu trả lời trong sách Sáng Thế là vì tình yêu. Thiên Chúa dựng nên vũ trụ vật chất với muôn sinh vật và đặc biệt là con người được dựng nên theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa. Điều đó có nghĩa loài người chúng ta được dựng nên trong tình yêu của Thiên Chúa, và ơn gọi của chúng ta là thể hiện tình yêu ấy trong đời sống.

Kế đến là mầu nhiệm Cứu Chuộc. Vì tổ tiên loài người từ chối vâng phục Thiên Chúa, từ chối tình yêu, hậu quả là loài người bị xa cách với Thiên Chúa. Nhưng bản chất Thiên Chúa là tình yêu nên Người không thể để loài người bị diệt vong, Chúa Cha đã sai Chúa Con xuống thế để cứu chuộc loài người, khôi phục lại sự hiệp thông trong tình yêu và sự sống của Thiên Chúa.

Thứ ba, mầu nhiệm Bí Tích. Qua các bí tích, vì tình yêu Thiên Chúa muốn chia sẻ sự sống cho chúng ta. Khi lãnh nhận các bí tích một cách xứng đáng, chúng ta từ từ đi vào mầu nhiệm hiệp thông với Thiên Chúa. Chúng ta lãnh nhận chính đời sống của Thiên Chúa vào con người chúng ta. Nói theo T. Phaolô trong bài đọc 2 là “Tình yêu Thiên Chúa được đổ vào tâm hồn chúng ta qua Chúa Thánh Thần.”

Sau cùng là thực tại Thiên Đường. Giáo Hội không khẳng định thiên đường là một nơi chốn hay một trạng thái hay một thực tại. Chúng ta có thể hiểu “lên thiên đường” là được đi vào sự hiệp thông với Thiên Chúa cách trọn vẹn, được sống trong tình yêu và với những người yêu mến Thiên Chúa. Đây là tín điều các thánh thông công mà chúng ta tuyên xưng đức tin trong Thánh Lễ Chúa Nhật.

Các chân lý này đã được Giáo Lý Công Giáo tóm lược thành mục đích của đời sống con người: Chúng ta được sinh ra để nhận biết Thiên Chúa, để yêu mến Thiên Chúa và sau cùng để được kết hợp với Thiên Chúa.

Như thế, đời sống của chúng ta là đời sống trong Ba Ngôi Thiên Chúa. Riêng với người Công Giáo, đời sống ấy được mở đầu bằng bí tích Rửa Tội và chấm dứt với bí tích Xức Dầu khi chúng ta hấp hối.

Trong bí tích Rửa Tội, chúng ta được trở nên con cái Thiên Chúa và trở nên đền thờ của Chúa Thánh Thần khi được rửa tội trong danh của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Sau khi ban bí tích Xức Dầu, để chuẩn bị cho một người hấp hối, vị linh mục đọc, “Hỡi linh hồn Kitô Hữu, hãy từ giã đời này trong danh thánh của Thiên Chúa Cha Toàn Năng, đấng đã dựng nên con; của Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa Hằng Sống, đấng đã chịu đau khổ vì con; và của Chúa Thánh Thần, đấng đã ngự trị trong con.”

Giữa hai bí tích này là các bí tích thêm sức, thánh thể, hôn phối, giải tội và chức thánh, tất cả được cử hành với mục đích xin Ba Ngôi Thiên Chúa ban sự sống, tình yêu cho những người lãnh nhận.

Thiên Chúa Ba Ngôi hiện diện trong đời sống chúng ta – từ lúc sinh cho đến lúc chết. Mỗi khi chúng ta làm dấu thánh giá, “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” là mỗi lần chúng ta nhớ lại mục đích của đời sống chúng ta: để nhận biết, để yêu mến và sau cùng để được kết hợp với Thiên Chúa.

Thiên Chúa Ba Ngôi là một mầu nhiệm mà không ai có thể định nghĩa, không ai có thể thấu hiểu. Nhưng điều kỳ diệu là chúng ta lại có thể biết được, cảm nhận được và có tương quan với Thiên Chúa khi chúng ta sống trong tình yêu, bởi vì T. Gioan có viết, “Thiên Chúa là tình yêu, và ai sống trong tình yêu thì ở trong Thiên Chúa và Thiên Chúa ở trong người ấy”.

Đây là một chân lý mà chúng ta chỉ thấy được giá trị khi chúng ta sống những gì Chúa Giêsu đã giảng dậy.

Để cảm được Thiên Chúa một cách thực tế, chúng ta không cần đến óc tưởng tượng để hình dung ra làm thế nào ba-có-thể-là-một, và một-có-thể-là-ba. Chúng ta cũng không cần đến kiến thức uyên thâm của các nhà thần học. Bởi vì Thiên Chúa là sự lưu chuyển của một dòng tương quan đầy yêu thương được cảm nhận trong cộng đồng, trong gia đình, trong giáo xứ, trong tình bằng hữu, và trong sự hiếu khách khi tiếp đãi người khác.

Và như thế, để biết đến Thiên Chúa, chúng ta không phải đi xa đến những nơi hành hương nổi tiếng, mà ngay trong gia đình, Thiên Chúa đã có mặt khi chúng ta xây dựng gia đình thành một tổ ấm đầy tình thương. Hay khi chúng ta tiếp tay xây dựng cộng đoàn. Chính lúc đó, chúng ta mới thấy được ý nghĩa đích thực của tình yêu. Chính lúc đó, chúng ta mới thấy chỉ có tình yêu mới đem lại hạnh phúc.

Xin Thiên Chúa Ba Ngôi ban ơn thêm sức để chúng ta có thể sống mầu nhiệm tình yêu trong sự hiệp thông với người khác, Như thế, mọi lời nói, hành động của chúng ta sẽ hướng đến mục đích duy nhất là “Sáng danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con và Đức Chúa Thánh Thần. Như đã có trước vô cùng, và bây giờ, và hằng có, và đời đời chẳng cùng. Amen”.

1. (https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_religions_and_spiritual_traditions)