Shu Rong - Pt TV Nhật lược dịch

5 ĐỨC TÍNH ẢNH HƯỞNG TRỰC TIẾP ĐẾN SỨC KHỎE

Một giáo sư tâm lý học trung niên đã oán giận người mẹ của mình trong nhiều thập niên.

Ông tin rằng cảm xúc của ông có lý do chính đáng nên ông để mặc nó tồn tại – nhưng theo thời gian, ông nhận ra rằng sự oán giận ấy đã ngấm sâu vào con người ông đến độ ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống.

Về mặt tâm lý, ông bị lo âu thường xuyên, bị trầm cảm và mất ngủ. Về thể chất, ông mắc chứng đau dạ dày dữ dội và loét dạ dày. Tình trạng trở nên nghiêm trọng đến mức ông thường không thể ăn uống bình thường và chủ yếu sống bằng cháo. Ông trở nên gầy gò, suy nhược và trông bệnh hoạn thấy rõ.

Tôi đã kê cho ông một toa thuốc: mỗi khi sự oán giận trỗi dậy, hãy âm thầm lặp lại câu “tha thứ.”

Ba ngày sau, ông cho biết cảm thấy sự oán giận trong lòng đang tan biến. Sau đó, ông cảm nghiệm một sự giải tỏa cảm xúc sâu sắc.

Danh y nổi tiếng đời Đường là Tôn Tư Mạc, người được tôn xưng là “Dược Vương,” cũng đã thiết lập một phương pháp trị liệu dựa trên đức hạnh. Ông tin rằng nếu không có đức hạnh thì ngay cả những phương thuốc mạnh nhất cũng không thể chữa lành, trong khi một đời sống đạo đức có thể tự nhiên chữa lành.

Tôi thường nói với các bệnh nhân rằng y học cổ truyền Trung Hoa (Đông Y) không tách biệt con người với tình trạng sức khỏe. Theo quan điểm Đông Y, thói quen sống, cảm xúc và phẩm chất đạo đức của một người được coi là liên tục định hình sức khỏe bao quát của họ.

Điều thú vị hơn nữa là trong Đông y, mỗi cơ quan nội tạng chính tượng trưng cho một đức tính cụ thể.

Liên Hệ Giữa Nội Tạng và Đức Hạnh

Nguyên nhân gây bệnh cho vị giáo sư là sự oán giận mà ông mang trong lòng, khiến năng lượng của gan bị trì trệ.

Gan

Trong Đông y, gan gắn liền với đức Nhân (仁), nghĩa là biết yêu thương, nhân hậu và ân cần với người khác.

Sách cổ Bạch Hổ Thông Nghĩa viết rằng: “Người có lòng nhân thì yêu thương và trân quý sự sống.”

Gan tượng trưng cho sức sống, cho năng lực sinh thành của sự sống. Theo học thuyết Ngũ Hành, “gan thuộc hành Mộc, biểu hiện qua màu xanh và cành lá.”

Trong Đông y, chức năng chính của gan là bảo đảm sự lưu thông nhịp nhàng của năng lượng toàn thân, được gọi là khí. Việc thực hành lòng nhân ái trong đời sống hằng ngày thì tự nhiên phù hợp với chức năng của gan là đem lại cảm giác thư thái và dễ chịu.

Khi khí của gan bị bế tắc, con người dễ lo âu, nóng giận và cũng có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa.

Khi vị giáo sư học cách đối xử với mẹ mình bằng sự nhân hậu và tha thứ, khí gan của ông bắt đầu lưu thông trở lại. Lần đầu tiên sau nhiều năm, ông có thể thật lòng đối diện với người mẹ già của mình. Thay vì né tránh bà, ông bắt đầu chăm sóc bà. Mối quan hệ giữa hai người hoàn toàn trở nên dịu dàng hơn — và sự thay đổi không dừng lại ở đó. Sức khỏe của ông cải thiện, cơn đau giảm bớt và cảm giác ngon miệng quay trở lại.

Tim

Đức tính của tim là Lễ (禮) — nền tảng của cách ứng xử thích hợp, sự tôn trọng và các tương quan xã hội hài hòa. Trong Đông y, tim không chỉ có nhiệm vụ tuần hoàn máu mà còn là nơi ngự của Thần (Shen), tức là khái niệm về tâm trí, tinh thần và ý thức. Sống theo đức lễ giúp nâng đỡ chức năng của tim và nuôi dưỡng sự sáng suốt nội tâm.

Tỳ

Tỳ gắn liền với đức Tín (信), tức là sự chân thành và liêm chính.

Theo học thuyết Ngũ Hành, tỳ thuộc hành Thổ.

Sách cổ viết: “Đất nuôi dưỡng và nâng đỡ muôn vật, thể hiện nguyên lý nâng đỡ và dưỡng nuôi sự sống không thiên vị — đó là biểu hiện cao nhất của lòng thành tín.”

Trong Đông y, hệ thống tỳ chịu trách nhiệm nuôi dưỡng và tiêu hóa, đồng thời chi phối tư duy và cơ bắp. Vì thế, người sống chân thành thường có sức mạnh nội tâm và sự đáng tin cậy trong suy nghĩ cũng như hành động.

Phổi

Phổi tượng trưng cho đức Nghĩa (義), sự chính trực hay khả năng buông bỏ.

Sách cổ viết: “Nghĩa là khả năng đưa ra quyết định dứt khoát.”

Phổi thuộc hành Kim, giống như thanh kiếm biểu tượng cho lòng can đảm và sự phân định sáng suốt. Phổi cũng điều hòa cách cơ thể tiếp nhận và buông bỏ mọi thứ — từ hơi thở, hệ miễn dịch cho đến cảm xúc.

Thận

Thận liên hệ với đức Trí (智), sự khôn ngoan.

Sách cổ viết: “Trí là biết tiến biết dừng mà không do dự hay nghi ngờ.”

Thận thuộc hành Thủy, mà nước luôn chảy về phía trước một cách thông suốt. Thận là nền tảng của sự sống và là nơi tàng chứa tinh khí. Người biết vun trồng sự khôn ngoan thường có nội lực dồi dào và tuổi thọ cao hơn.

Đồng thời, những cảm xúc tiêu cực hay các thói xấu có thể tạo ra những căng thẳng trong cơ thể, cản trở sự lưu thông của khí. Nếu sự tắc nghẽn này xảy ra trong các hệ thống nội tạng, chúng sẽ dần bị suy yếu.

Chẳng hạn, lòng nhân ái giúp tăng cường chức năng gan, trong khi sự tức giận và oán hận lại làm tổn thương nó. Những cảm xúc bị dồn nén khiến khí gan bị ứ trệ, làm tăng kích thích tố gây căng thẳng và suy giảm chức năng gan. Đó là lý do sự oán giận kéo dài của vị giáo sư đã dẫn đến nhiều triệu chứng bệnh lý.

Việc nuôi dưỡng lòng nhân ái giúp sự dịu dàng, chân thành tử tế bên trong con người được phát huy, đồng thời giải tỏa sự ứ trệ của gan, thúc đẩy sự lưu thông về cả cảm xúc lẫn thể chất.

Những Thực Hành Đơn Giản

Một tâm hồn bình an là bước đầu tiên để điều hòa trạng thái nội tại của cơ thể.

Mỉm Cười

Cách đơn giản nhất là bắt đầu ngày mới bằng một nụ cười nhẹ nhàng.

Điều thú vị là một nhóm các nhà tâm lý học đã tiến hành thí nghiệm với những người tình nguyện. Họ dùng kích thích điện nhẹ để tác động lên các cơ mặt, tạo ra nụ cười hoặc cau mày mà người tham gia không chủ ý biểu lộ những cảm xúc ấy.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng khi khuôn mặt được kích thích để mỉm cười, con người cảm thấy vui vẻ và tích cực hơn; còn khi bị kích thích để cau mày, họ cảm thấy kém tích cực hơn. Sự co cơ càng mạnh thì sự thay đổi tâm trạng càng rõ rệt.

Trong Đông y, mỉm cười không chỉ là một thực hành suy nghĩ tích cực. Nụ cười làm thư giãn các cơ mặt, mà khuôn mặt lại có mối liên hệ phong phú với các kinh mạch nối với nội tạng. Vì vậy, khi khuôn mặt thư giãn, khí huyết trong toàn cơ thể cũng lưu thông thuận lợi hơn.

Việc mỉm cười đặc biệt có lợi cho hệ thống tim mạch và Thần, vì niềm vui là cảm xúc tự nhiên của tim. Bằng cách mỉm cười nhẹ nhàng, bạn giúp trái tim dẫn đến việc điều hòa trạng thái cảm xúc. Khi tim bình an và ổn định, chức năng của ngũ tạng cũng tiến đến sự hòa hợp và phối hợp tốt hơn.

Những Hành Động Tử Tế

Lòng tốt và nhân ái là những phương thuốc tự nhiên chống lại sự tức giận, oán hận và cảm xúc ứ đọng. Vì thế, một cách khác để thực hành đời sống đạo đức là thực hiện những hành động tử tế bất chợt. Những việc làm tốt đẹp mở rộng tâm trí và trái tim, giúp khí lưu thông tự do hơn.

Trong một nghiên cứu, những người lớn tuổi bị cao huyết áp được yêu cầu dùng tiền bạc hoặc cho bản thân hoặc cho người khác. Những người chi tiêu cho người khác đã giảm huyết áp đáng kể, tương đương với hiệu quả của việc bắt đầu tập thể dục hoặc dùng thuốc hạ huyết áp.

Một nghiên cứu khác cho thấy các hành động tử tế làm gia tăng những cảm xúc tích cực như niềm vui và hạnh phúc, đồng thời giảm bớt những cảm xúc tiêu cực như lo âu, mặc cảm và buồn phiền.

Cuộc nghiên cứu cũng nhận thấy rằng mặc dù các hoạt động chăm sóc bản thân như đi “spa” giúp thư giãn, nhưng chúng không thể tạo ra được cảm xúc tích cực đa dạng như việc giúp đỡ người khác.

Viết Nhật Ký

Bạn cũng có thể thử viết nhật ký trước khi đi ngủ. Việc viết nhật ký giúp giải tỏa những cảm xúc bị ứ đọng. Khi những suy nghĩ được viết ra giấy, tâm trí không còn cần phải liên tục lặp lại và mang chúng trong lòng nữa. Điều này làm giảm sự suy nghĩ miên man và chuyển hóa vòng lẩn quẩn tâm trí thành một tiến trình xử lý rõ ràng hơn.

Viết nhật ký đặc biệt hữu ích cho tỳ và tim, bởi vì suy nghĩ quá mức và lo lắng có thể làm suy yếu cả hai cơ quan này.

Ngâm Nga Một Từ

Bạn cũng có thể lặp lại một số từ nhất định như vị giáo sư đã làm. Nếu bạn đang oán giận ai đó, mỗi khi cảm xúc ấy xuất hiện, hãy lặp lại chữ “tha thứ.” Khi bạn sắp nổi nóng, hãy lặp lại chữ “hãy thương hại” hoặc “hãy tử tế.”

Việc thực hành đức hạnh còn mang lại lợi ích rộng lớn hơn — nó có thể thay đổi cả lối sống của bạn. Sự khôn ngoan của người xưa cho rằng lối sống của một người đi theo phẩm chất đạo đức của họ. Người biết vun trồng đức hạnh thường có xu hướng ăn uống điều độ, ngủ nghỉ đúng giờ, tránh các chất kích thích và sống tiết độ.

Trong tác phẩm y học nổi tiếng *Thiên Kim Yếu Phương*, Dược Vương Tôn Tư Mạc viết: “Vì thế, người dưỡng sinh không nên chỉ cậy dựa vào thuốc men; họ còn phải tu dưỡng đức hạnh trong mọi hành vi của mình.”

Ông cũng viết: “Khi mọi đức hạnh được thực hành đầy đủ, ngay cả không dùng thuốc men, người ta vẫn có thể đạt được tuổi thọ lâu dài.”