TÌNH YÊU KIỂU MỚI

Pt. Giuse Trần Văn Nhật

Hôm nay là Chúa Nhật V Phục Sinh, chỉ còn một tuần nữa, Giáo Hội sẽ mừng lễ Chúa Lên Trời. Để chuẩn bị cho sự từ giã của Chúa Giêsu, hôm nay, Giáo Hội cho chúng ta nghe đoạn Phúc Âm được Chúa Giêsu bày tỏ trong bữa Tiệc Ly – có thể nói đây là lời trăn trối của Chúa Giêsu để lại cho chúng ta.

Lời trăn trối là tâm tình rất thiết tha của một người sắp ra đi vĩnh viễn và những lời ấy thường được trao lại cho người thân yêu với sự tin tưởng rằng lời trăn trối ấy sẽ được thực hiện. Có lẽ đó là lý do sau khi Giuđa rời khỏi phòng tiệc thì Chúa Giêsu mới bắt đầu tâm sự.

Lời trăn trối đầu tiên của Chúa Giêsu là “Hỡi các con, Thầy chỉ còn ở với các con một ít lâu nữa thôi. Thầy ban cho các con một điều răn mới: hãy yêu thương nhau. Như Thầy đã yêu thương các con, thì các con cũng phải yêu thương nhau như vậy.

Chuyện yêu thương thì xưa như trái đất, tại sao Chúa Giêsu lại coi đó là điều răn mới? Điểm mới ở đây là kiểu cách yêu thương của Chúa Giêsu. Chúng ta hãy thử nhìn đến tình yêu của Chúa Giêsu qua cuộc đời của Người để có thể nhận ra một vài đặc điểm được coi là điều răn mới.

Trước hết, tình yêu hướng đến chân lý. Chúa Giêsu rất nhân từ, yêu thương tất cả mọi người kể cả kẻ tội lỗi nhưng Người thẳng thắn tố cáo những điều gian dối, sai trái của hàng ngũ lãnh đạo thời bấy giờ. Sự tố cáo đó không phải vì ghen tị hay ghét bỏ nhưng vì yêu thương. Chúa muốn họ được giải thoát khỏi cái tôi kiêu căng đến độ không thấy được sự thật về chính mình nên Chúa đã lên tiếng vạch trần những giả dối của các tư tế, kinh sư và biệt phái. Chúa nói với các môn đệ, “Sự thật sẽ giải thoát anh chị em” (Ga 8:32b).

Biết được sự thật về chính mình thì không dễ. Chúng ta cần tham dự những buổi tĩnh tâm để nhìn lại chính mình, để thấy được con người thật của mình qua lăng kính của Phúc Âm. Mỗi người cần nuôi dưỡng lòng yêu quý sự thật, ngay cả những sự thật nhỏ bé trong đời sống hàng ngày. Và ai có can đảm nói sự thật về chúng ta, chúng ta phải biết ơn người ấy.

Trong đời sống vợ chồng, tình yêu có thể làm cho người ta mù quáng không nhìn thấy khuyết điểm của nhau và như thế tình yêu ấy thiếu đặc điểm được coi là mới bởi vì nó không giúp vợ chồng thăng tiến. Mục đích của hôn nhân Kitô Giáo là giúp vợ chồng cùng nhau đi lên về mọi phương diện, nhất là tinh thần. Vợ chồng phải can đảm nói cho nhau biết các ưu điểm cũng như khuyết điểm, và vì yêu nhau, họ khiêm tốn chấp nhận để thay đổi.

Điều thường gây ra trở ngại trong đời sống vợ chồng là họ chỉ nói lên khuyết điểm của nhau khi “cơm không lành, canh không ngọt”. Nhiều vợ chồng sững sờ khi được người kia cho biết những sự thật về chính mình trong lúc cãi nhau. Khi khuyết điểm được nói lên ở ngoài tình yêu, nó không được đón nhận và gây tổn thương nặng nề vì được coi như một xúc phạm đến tình yêu.

Tình yêu để thăng tiến thì trái với sự nhịn nhục và nhu nhược. Có những bà vợ hiểu sai về hôn nhân Công Giáo nên họ nhịn nhục chịu đựng những sai trái của ông chồng mà không dám lên tiếng, không dám phản ứng. Có những cha mẹ nhu nhược trước những hành vi sái quấy của con cái, nhất là khi chúng đã lớn, mà không dám nói lên những sự thật trong đạo. Tình yêu ấy không phải là mới theo tinh thần Phúc Âm. Tình yêu phải hướng đến sự thật. Sự thật sẽ giải thoát chúng ta khỏi con người cũ nhiều khuyết điểm để trở nên con người mới có những ưu điểm. Sự thật sẽ thay đổi chúng ta từ một người không biết trở nên một người thành thạo. Sự thật sẽ thay đổi chúng ta từ một người cao ngạo trở nên một người khiêm tốn. Và như thế, tình yêu mới đạt được mục đích của nó.

Thứ hai, tình yêu dẫn đến sự hy sinh. Xã hội ngày nay đề cao chủ nghĩa cá nhân và sự hưởng thụ nên sự hy sinh dường như vô nghĩa, ngay cả trong tình yêu nam nữ. Có lẽ đó là một trong những lý do khiến hôn nhân ngày nay dễ đổ vỡ. Một khi vợ chồng coi sự hy sinh cho nhau là một thua thiệt, cha mẹ coi sự chăm sóc, nuôi nấng con cái là một gánh nặng thì tình yêu con người đã bị biến dạng để trở nên một loại cảm xúc vị kỷ, và điều đó đi ngược với hoạch định của Thiên Chúa.

Có thể nói không có sự hy sinh, không có sự sống. Loài thú sau khi sinh con thì tự động chăm sóc đàn con. Với loài người, một sinh vật có lý trí, có tự do, thì làm thế nào để loài người muốn hy sinh cho người khác, ngay cả đứa con của mình? Thiên Chúa đã dùng đến tình yêu dưới nhiều hình thức khác nhau, như tình yêu vợ chồng, tình yêu cha mẹ, tình bạn, tình đồng loại, v.v., và Người đề cao sự hy sinh: “Không ai có tình yêu lớn hơn người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu” (Ga 15:13).

Tình yêu dẫn đến sự hy sinh với một mục đích đó là sự cứu chuộc. Chúng ta có thể nhận thấy điều này ngay trong đời sống tự nhiên của con người. Khi còn bé, con người thường ích kỷ, hay đòi hỏi và muốn sở hữu đủ mọi thứ. Nhưng khi lớn lên, trước sự rung động của tình yêu, hai người yêu nhau sẽ phải hy sinh thời giờ, tiền bạc cho nhau để thể hiện tình yêu ấy. Vì tình yêu, con người từ từ ra khỏi cái tôi của mình để biết nghĩ đến người khác và chia sẻ cho người kia những cái gì của riêng mình. Vì tình yêu, loài người có thể bớt đi sự ích kỷ, thay đổi cái nhìn về nhân sinh quan, thấy được ý nghĩa của tình yêu và đó là khởi đầu cho một lối sống phù hợp với Phúc Âm. Tình yêu dẫn đến sự cứu độ.

Thiên Chúa muốn tất cả loài người được cứu độ qua tình yêu dù họ là người ngoại giáo hay vô tôn giáo, vậy tình yêu của Chúa Giêsu có gì khác biệt?

Sự khác biệt trong tình yêu của Chúa Giêsu là sự hy sinh có mục đích cao cả, vượt trên những ước muốn bình thường, và ngay cả ý muốn riêng tư của mình – Chúa Giêsu đã hy sinh ý riêng của mình để thánh ý của Chúa Cha được thể hiện. Đây là điều không dễ khi người ta hy sinh đủ mọi thứ như tiền tài, của cải, thời gian, công sức, ngay cả mạng sống cho một lý tưởng nào đó mà do người khác quyết định.

Tại sao đây là điểm mới của tình yêu? Bởi vì, trên thực tế, vợ chồng có thể hy sinh cho nhau vì tình yêu để thực hiện những tham vọng cá nhân, và như thế, tình yêu, thay vì giải thoát, lại ràng buộc người ta trong một cái vòng – có thể là vòng danh lợi hay quyền thế. Ngay cả trong những tổ chức của Công Giáo chúng ta, lịch sử cho thấy, người ta có thể hy sinh một cách phi thường chỉ để thực hiện những tham vọng cá nhân thay vì sống theo lý tưởng cao đẹp của Phúc Âm.

Tham vọng cá nhân thì hạn hẹp, cục bộ, thấy tốt đẹp ngay trước mắt nhưng sau thời gian mới thấy là sai lầm. Đường lối của Thiên Chúa thì khác với đường lối của thế gian. Chỉ khi nào chúng ta thực sự tin tưởng rằng đường lối của Thiên Chúa được dậy bảo trong Phúc Âm thì khôn ngoan hơn kiểu cách của chúng ta, chúng ta mới có thể từ bỏ ý riêng của mình và đi tìm ý định của Thiên Chúa.

Tình yêu sẽ đem lại sự cứu độ mà chúng ta có thể tiếp tay trong sự cứu độ ấy bằng cách hướng tình yêu của chúng ta đến sự thật, và thể hiện tình yêu bằng những hy sinh theo thánh ý của Thiên Chúa. Có như thế, người ta sẽ nhận ra chúng ta là môn đệ của Chúa Giêsu, bởi vì họ nhận thấy một tình yêu mới nơi chúng ta.